yanıt yüzey yöntemi ile bir bor fabrikası atık suyu kimyasal arıtma sürecinde optimum koşulların belirlenmesi

Bu çalışmada, Eti Maden işletmeleri Genel Müdürlüğü, Bandırma Bor ve Asit Fabrikaları İşletme Müdürlüğü atık suyunun derin deniz deşarj limitlerinin altına çekilmesi için kalsiyum hidroksit (Ca(OH) 2 ) kullanılarak borun giderilmesi yanıt yüzey yöntemi (RSM) aracılığıyla incelenmiştir. Başlangıç pH’ı, tepkime süresi, tepkime sıcaklığı ve %Ca(OH) 2 /B 2 O 3 oranı deney parametreleri olarak seçilmiştir. Yanıt yüzey yöntemi (RSM) merkezi bileşik tasarımı (CCD) önermiş ve önerilen kuadratik model, ANOVA sonuçlarına göre tasarım alanı için kullanılabilir deneysel verilere iyi uyum göstermiştir. Elde edilen bu veriler ışığında laboratuvar koşullarında atık sudaki bor miktarı ortalama 7006 mg/L’ den 487 mg/L’ e düşürülerek deşarj limit değerinin (Bor<500 mg/L) altına başarılı bir şekilde indirilmiştir.