Search for a command to run...
Wstęp: Choroby układu sercowo-naczyniowego (CVD) odpowiadają za około 32% zgonów na świecie. Obciążenie czynnikami ryzyka metabolicznego, takimi jak otyłość, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki węglowodanowej i lipidowej przyczynia się do wzrostu częstości CVD. Zespół policystycznych jajników (PCOS) oraz nieczynne hormonalnie gruczolaki nadnerczy (NFA) często współistnieją z zaburzeniami metabolicznymi, zwiększając istotnie ryzyko sercowo-naczyniowe (CVR). Kobiety z PCOS oraz osoby z rozpoznanym NFA wymagają bardziej kompleksowych badań przesiewowych w celu wczesnej identyfikacji CVR. Wskaźniki antropometryczne, wskaźniki aterogenne oraz algorytm SCORE2 i SCORE2-OP, które szacują dziesięcioletnie ryzyko zgonów i niezakończonych zgonem incydentów sercowo-naczyniowych, stanowią proste, szybkie i powszechnie dostępne narzędzia przydatne w ocenie ryzyka CVR. Materiał i metody: W badaniu retrospektywnym wzięło udział 49 kobiet w wieku 18-39 lat z rozpoznaniem PCOS i spełniającymi kryteria włączenia do badania. Kolejno, poszerzono grupę badaną o 109 pacjentów z NFA. Dokonano oceny parametrów gospodarki węglowodanowej, lipidowej, parametrów i wskaźników antropometrycznych (BAI, VAI, BRI, LAP, ABSI, WHR, WHtR, BMI) oraz wskaźników aterogennych (Castelli Risk Index_I, Castelli Risk Index_II, AP, AC, TyG, TyG-WC, TyG-BMI, TG/HDL, METS-IR) pod kątem oceny ich użyteczności w ocenie ryzyka kardiometabolicznego. U pacjentów z NFA dokonano także analiz ryzyka CVD w grupach ustalonych na podstawie algorytmu SCORE2 i SCORE2-OP. Wyniki: Fetuina-A w ocenie ryzyka kardiometabolicznego u kobiet z PCOS nie stanowi użytecznego narzędzia w ocenie ryzyka kardiometabolicznego. Wykazano jedynie powiązanie pomiędzy stężeniem fetuiny-A a stężeniem cholesterolu całkowitego (TC) (r=0,302; p=0,035). W grupie kobiet z PCOS wiek jest być bardziej wiarygodnym czynnikiem predykcyjnym zaburzeń gospodarki lipidowej (p<0,05) w porównaniu do wskaźników antropometrycznych (BMI, BAI, WHR, WHtR) (p>0,05). Wśród pacjentów z NFA również nie odnotowano zależności pomiędzy analizowanymi wskaźnikami a gospodarką lipidową (p>0,05). Podwyższone stężenie glukozy oraz insuliny na czczo było istotnie związane z wszystkimi analizowanymi wskaźnikami antropometrycznymi i aterogennymi (p<0,05), z wyłączeniem ABSI i AIP u kobiet z PCOS a u pacjentów z NFA to stężenie glukozy miało istotne znaczenie w ocenie CVR, szczególnie wśród grupy wysokiego i bardzo wysokiego ryzyka CVD według SCORE2 i SCORE2-OP (p=0,035). Analiza ROC wykazała graniczną umiarkowaną zdolność predykcyjną dla punktu odcięcia 5,61 mmol/L glukozy na czczo w identyfikacji wysokiego i bardzo wysokiego ryzyka CVD u pacjentów z NFA (AUC=0,69). U tych pacjentów stwierdzono także istotne powiązania pomiędzy CVR a wartościami ciśnienia skurczowego (SBP) (p=0.001), stężeniem sodu w surowicy (p=0,34), stężeniem hemoglobiny (p=0,16), stężeniem kortyzolu w moczu (p=0,0347) oraz wartościami WHR (p=0,016). Wnioski: Wskaźniki antropometryczne oraz nowe wskaźniki aterogenne mogą stanowić użyteczne narzędzie w stratyfikacji CVR w populacjach o podwyższonym ryzyku ze względu na współistniejące zaburzenia metaboliczne. U kobiet z PCOS szczególnie w kontekście gospodarki węglowodanowej wskaźniki te stanowią istotne znaczenie. Stężenie glukozy na czczo, SBP, wskaźnik WHR może być rutynowo stosowany w celu oceny CVR u pacjentów z NFA.