TỪ TỰ ĐỘNG HÓA ĐẾN TỰ CHỦ: VAI TRÒ MỚI NỔI CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TỰ CHỦ (AGENTIC AI) TRONG KẾ TOÁN HIỆN ĐẠI

Sự phát triển mạnh mẻ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi diện mạo ngành kế toán. Trong khi các hệ thống AI truyền thống hoạt động theo cáccâu lệnh và chỉ dẫn, thì AI tự chủ (agentic AI) lại có khả năng tự phát hiện nhiệm vụ và thực hiện chuỗi công việc gần giống một nhân viên. Nghiên cứu này tiếp cận ở góc độ thực nghiệm, kết hợp phỏng vấn bán cấu trúc với các chuyên gia AI kế toán và khảo sát nhóm nhỏ kế toán đang ứng dụng AI để khám phá nhận thức, lợi ích và thách thức khi triển khai AI tự chủ. Bài viết cũng tổng hợp các nguồn học thuật uy tín trên Scopus/WoS và báo cáo của các tổ chức lớn (CAQ, EY, KPMG), nhằm bổ sung bối cảnh và so sánh kết quả. Kết quả phỏng vấn cho thấy, chuyên gia tin rằng AI tác nhân đem lại năng suất cao và hỗ trợ kiểm soát tuân thủ, song vẫn lo ngại về độ tin cậy, ảo giác và trách nhiệm pháp lý. Khảo sát nhóm nhỏ kế toán viên tại các DN vừa và nhỏ, cho thấy 75 % đã sử dụng AI ở mức độ nào đó; họ đánh giá cao khả năng tự động hóa quy trình, nhưng hơn 60 % vẫn cần kiểm tra thủ công vì lo lắng về sai sót. Nhìn chung, nghiên cứu chỉ ra rằng AI tự chủ sẽ trở thành xu hướng quan trọng, nhưng sự thành công phụ thuộc vào việc kết hợp công nghệ với đào tạo, quản trị rủi ro và quy định pháp lý phù hợp.