تحلیل نظری و عملی طراحی معماری بومگرا در مجموعه های گردشگری با تمرکز بر چهار نمونه در ایران و ترکیه

چکیده معماری بوم‌گرا، به‌عنوان بازتابی از سازگاری هوشمندانه انسان با شرایط اقلیمی، فرهنگی و محیطی محل سکونت، امروزه جایگاهی کلیدی در تحقق گردشگری پایدار و اصیل دارد. این پژوهش با رویکردی کیفی-تطبیقی، مؤلفه‌های طراحی معماری بوم‌گرا و کاربست آن در مجموعه‌های گردشگری را در چهار نمونهی ایرانی — شامل روستاهای تاریخی ابیانه، میمند و کندوان و همچنین پروژه معاصر هتل سنگان — و یک نمونهی بین‌المللی (کاپادوکیه در ترکیه) تحلیل می‌کند. داده‌ها از طریق مطالعات میدانی، مشاهده مستقیم، مصاحبه با متخصصان و بازبینی متون تخصصی گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که معماری بوم‌گرا، با استفاده از مصالح محلی، پاسخ‌های اقلیمی هوشمند، احترام به مقیاس انسانی و حفظ هویت فرهنگی، نه‌تنها تجربه‌های گردشگری غنی و اصیل ایجاد می‌کند، بلکه امکان هم‌زیستی پایدار میان توسعهٔ گردشگری و حفظ بافت‌های فرهنگی-محیطی را فراهم می‌سازد. این پژوهش همچنین برجسته می‌کند که موفقیت کاپادوکیه در تبدیل میراث بومی به الگویی اقتصادی پایدار، درس‌هایی کاربردی برای گردشگری فرهنگی در ایران دارد.