MARKA HAKKI BAKIMINDAN TÜKENME İLKESİNİN İSTİSNALARI

Marka hakkının tükenmesi, Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 152. maddesinde düzenlenmektedir. Tükenme ilkesi, sınai mülkiyet hakları bakımından marka sahibine tanınan tekel niteliğindeki haklara getirilen istisnalardan biridir. Tükenme ilkesi, hak sahibinin hakkını haksız rekabet oluşturacak şekilde kullanmasının önüne geçme düşüncesiyle ortaya çıkarılmış bir istisnadır. Ancak bir taraftan hak sahibinin tekelleşmesi önlenirken diğer taraftan markanın kötüleştirilerek ya da değiştirilerek kullanılması gibi durumlarda marka sahibinin hakkının zarar görmesi söz konusu olacaktır. İşte bu noktada tükenme ilkesine istisnalar getirilmiştir. Marka sahibi, bazı haklı sebeplerle markasının üçüncü kişilerce ticari amaçlı kullanılmasını engelleyebilecektir. Mehaz 2015/2436 sayılı AB Marka Direktifi’nde istisnalar genel bir ifadeyle “haklı sebep” olarak belirtilmiş; kötüleştirerek veya değiştirerek kullanım örnek kabilinden ifade edilmiştir. Türk hukukunda ise mehaz düzenlemeden farklı olarak sadece kötüleştirerek yahut değiştirerek kullanım ibarelerine yer verilmiştir. Bu durum nedeniyle uygulamada sorun çıkma ihtimali bulunmaktadır. Kanaatimizce, anılan hükümde “haklı sebepler” ibaresine yer verilmek suretiyle yasal değişikliğe gidilerek, Türk mevzuatı da mehaz düzenlemeye uygun hâle getirilmelidir.