TOPLU BESLENMEDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİKTE YENİ BİR MODEL: GIDA ATIKLARININ KOMPOST OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZET Amaç: Kendi yemeğini hazırlayan tüm kamu, özel hastaneler ve işletmelerin mutfak ve yemekhanelerinde oluşan gıda atıklarının ‘’kompost yapılarak yeniden değerlendirilmesi’’, modeli irdelenmiştir. Bu yeni model ile, atık yönetimi bağlamında, kamu özel işbirliği modeli ile tesis edilen hastanelerde‘’Tıbbi Olmayan Atık‘’ kapsamında değerlendirilen ve ayrıca ücretlendirilen atık miktarının azaltılması, bunun sonucu olarak ülke ekonomisine yıllık katma değer bununla birlikte tüm kamu, özel işletmelerin mutfak ve yemekhanelerinde oluşan gıda atıklarından elde edilecek organik gübre ile sürdürülebilir tarım ve çevreye katkı amaçlanmaktadır. Yöntem: Bu çalışmanın yöntemi olan literatür taraması, DergiPark ortamında TR-Dizin’de taranan dergilerde ve Web of Science ortamında SCI-Expanded indeksli dergilerde yayımlanan atık yönetimi, toplu beslenme sistemleri, geri dönüşüm, kompost ve sürdürülebilirlik anahtar kelimelerini konu alan mevcut bilimsel çalışmalar ele alınarak, Adana şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi örnek gösterilerek yapılmıştır. Bulgular: Türkiye’de, 2011 verilerine göre ev dışında yemek yiyen kişi sayısı yaklaşık 8 milyon civarında olup, bu sayının hızla artacağı, hazır yemek sektörünün her yıl %20-25 büyüyeceği öngörülmektedir. Bu sebeple, toplu beslenme hizmeti sunan kamu ve özel işletmeler tarafından sürdürülebilirlik adına alınacak önlemler, sağlayacağı katkılar ve çabalar sürdürülebilir beslenme, sürdürülebilir çevre, sürdürülebilir tarım için çok önemlidir. Özgünlük: Toplu Beslenmede atık yönetimine rehber olabilecek bu modelin, literatüre, sürdürülebilirlik kriterlerine önem veren sektör ve yasal otoriteye katkı sağlayacağı öngörülmektedir.