Modern Hayat Bağlamında Haydar Ergülen Şiirinde Yabancılaşma

Bu makale, modern hayatın bireyde ürettiği yabancılaşma biçimlerini Haydar Ergülen’in şiirsel evreni üzerinden incelemektedir. 1980 sonrası Türkiye’de neoliberal dönüşüm, hızlanan kentleşme ve kültürel çözülme süreçleri, bireyin benlik, mekân ve zaman algılarında belirgin kırılmalara yol açmış; Ergülen’in poetikasında bu kırılmalar tematik ve biçimsel düzeylerde yoğun biçimde görünür hâle gelmiştir. “Kimse” ve “Elma” şiirlerinde benliğin parçalanması ve öznenin kendisine duyduğu yabancılık, modern öznenin içsel bölünmesine ilişkin kuramsal yaklaşımlarla örtüşür. “Kuzguncuk Oteli” ve “Seyir Defteri”nde kent, aidiyet duygusunun çözüldüğü geçici ve yabancılaştırıcı bir mekân olarak belirir. “Saatler”, “Üzgün Kediler Gazeli” ve “Nar”da zamanın hızlanması ve belleğin parçalanması, modern bireyin geçmişle kurduğu ilişkinin kırılganlığını açığa çıkarır. Aşk şiirlerinde yakınlığın sürekli ertelenmesi duygusal yabancılaşmayı pekiştirirken, “Dilsiz Harfler” ile “Ayna”, “Gölge” ve “İçimdeki Göz”de dilsel çözülme ve içselleştirilmiş gözetim mekanizmaları görünür hâle gelir. Çalışma, Ergülen’in şiirinin modern hayatın bireyi içsel, zamansal ve mekânsal eksenlerde kuşatan yabancılaştırıcı etkilerini bütüncül bir biçimde yeniden ürettiği sonucuna ulaşmaktadır.