Karstik Ekosistemlerde Vejetasyon Su Stresinin Uzaktan Algılama ile İzlenmesi: Eğirdir Gölü Havzası Örneği

Toros Dağları karst sistemi, yüzey ve üst topraktaki su ile olan etkileşimini belirgin şekilde kontrol eden karmaşık bir karst morfolojisinin gelişmesine olanak sağlamaktadır. Bu çalışmada Toroslar üzerinde yer alan ve belirgin karstik karaktere sahip Eğirdir Gölü Havzası’nda vejetasyon canlılığının uzun dönemli değişimi, uzaktan algılama tabanlı spektral indeksler (EVI, SAVI, FVC ve NDMI) kullanılarak ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Havzanın jeomorfolojik, hidrolojik ve klimatik özellikleri bütüncül bir yaklaşımla dikkate alınarak doğal ve antropojen kaynaklı vejetasyon örtüsünün değişen su koşullarına ve su stresine verdiği tepkiler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda 1995–2025 yıllarına ait beşer yıllık uydu verileri kullanılarak vejetasyon canlılığı ile toprak nemi ve yağış koşulları arasındaki zamansal ve mekânsal ilişkiler 5 ‘er yıllık aralıklarla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular 1995–2020 dönemi boyunca vejetasyon göstergelerinde genel bir artış eğilimi gözlenmesine karşın 2025 yılında belirgin ve dikkat çekici bir düşüşün ortaya çıktığını göstermektedir. Bu indekslerdeki azalış (ortalamada EVI=0,2, SAVI=0,18, FVC=0,1 ve NDMI=0,22) ile analizlerden elde edilen çıktılar karstik sistemlerin yüksek geçirgenlik özelliği artan kuraklık koşulları ve üst toprakta (0-15 cm) gözlenen gerileme ile ilişkilendirilmiştir. Sonuçlara göre vejetasyon su stresinin karst ekosistemlerinde vejetasyon dinamiklerini belirleyen kritik çevresel faktörlerden biri olduğu açıkça ortaya konulmaktadır.