Vai trò của bản sắc ASEAN trong việc xây dựng và củng cố Cộng đồng ASEAN

Đi qua gần một nửa thế kỷ kể từ khi thành lập tổ chức, Cộng đồng ASEAN chính thức ra đời với ba trụ cột - một “đột phá khẩu” trên hành trình phát triển quan hệ nội khối và thúc đẩy vai trò của ASEAN trong cấu trúc khu vực và quốc tế. Cột mốc kỷ niệm 10 năm thành lập Cộng đồng ASEAN vào năm 2025 tiếp tục nhắc nhở về sự cần thiết nghiên cứu làm rõ bản sắc ASEAN trong mối tương quan với xây dựng và củng cố Cộng đồng ASEAN trước giai đoạn phát triển mới. Thông qua việc phân tích các cơ sở hình thành bản sắc ASEAN và ba trụ cột của Cộng đồng ASEAN, bài viết chỉ ra rằng, bản sắc ASEAN là cấu trúc được kết hợp hài hòa giữa các “giá trị kế thừa” và “giá trị kiến tạo”. Bản sắc vừa là “chất keo” gắn kết, tạo nên tính thống nhất trong sự đa dạng về thể chế và văn hóa của các quốc gia thành viên; vừa là “gốc rễ” để nuôi lớn các giá trị đặc sắc nội khối, khơi sâu nhận thức tương đồng của người dân đối với tầm nhìn và sứ mệnh của ASEAN. Từ đó, bài viết nỗ lực làm rõ mối tương quan giữa “bản sắc” với “cộng đồng”, khẳng định bản sắc chính là nền tảng cho sự tồn tại và phát triển của Cộng đồng ASEAN, là động cơ chuyển hóa sự tương đồng trong nhận thức và tầm nhìn trở thành hành động cụ thể để duy trì vai trò trung tâm và năng lực tự cường của ASEAN. Nghiên cứu đi đến kết luận rằng việc củng cố và liên tục hoàn thiện cơ sở nhận thức đối với bản sắc là yếu tố tiên quyết để ASEAN hiện thực hóa một “Tương lai chung” bền vững, lấy người dân làm trung tâm và đứng vững trên hệ giá trị của mình trước những thách thức toàn cầu. Ngày nhận: 03/3/2025; ngày chỉnh sửa: 12/5/2025; ngày chấp nhận đăng: 28/02/2026