Modern Müfredatın Taşıyıcısı Olarak Askerî Okullar: Batı'da ve Batı-Dışında Bilgi Düzeni Değişimi ve Devletin Var Olma Mücadelesi

Bu çalışma, modern müfredatın tarihsel oluşumunda askerî akademilerin oynadığı kurucu ve dönüştürücü rolü karşılaştırmalı bir perspektifle ele almaktadır. Yaygın eğitim tarihi anlatılarında modern okul sistemleri sivil ve pedagojik reformlar üzerinden okunurken; bu makale, matematik, mühendislik ve strateji odaklı teknik müfredatın ilk kez askerî laboratuvarlarda sistematize edildiğini savunmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde; Fransa, Prusya, İngiltere, ABD ve Rusya örnekleri üzerinden askerî bilginin nasıl teorikleştiği ve devlet aklına eklemlendiği analiz edilmektedir. İkinci bölümde ise bu müfredat yapısının Osmanlı, Mısır, İran, Çin ve Japonya gibi Batı dışı toplumlara yayılımı; "seçmeci rasyonalite" ve "beka stratejileri" kavramları ışığında incelenmektedir. Araştırma sonucunda, askerî akademilerin sadece subay yetiştiren kurumlar değil, aynı zamanda modern fen bilimlerinin ve laik eğitim modellerinin küresel ölçekteki ilk taşıyıcıları olduğu; başarının ise transfer edilen modelden ziyade kurumsal ve epistemolojik içselleştirme kapasitesine bağlı olduğu ortaya konmuştur.