Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında İklim Değişikliğine İlişkin Devletin Pozitif Yükümlülükleri

İnsanlığın günümüzde karşı karşıya olduğu en büyük küresel sorunlardan biri olan iklim değişikliği insan haklarının kullanılmasını da olumsuz yönde etkilemektedir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında korunan hak ve özgürlüklerden bireylerin etkili bir şekilde yararlanmalarını sağlamakla yükümlü olan devletlerin, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı da bireylerin hak ve özgürlüklerini korumaya yönelik pozitif yükümlülükleri ortaya çıkmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Verein KlimaSeniorinnen kararında yaşamları, sağlıkları, refahları ve yaşam kaliteleri üzerindeki iklim değişikliğinin ciddi olumsuz etkilerinden bireylerin haklarının etkili bir şekilde korunabilmeleri için devletin pozitif yükümlülüklerini belirlemiştir. Mahkeme devletlerin pozitif yükümlülükleri kapsamında iklim değişikliği ile mücadele etmek ve küresel sıfır emisyon hedefine ulaşmak amacıyla sera gazı emisyonlarının önemli ölçüde ve kademeli olarak azaltımına yönelik amaç ve hedeflerini içeren bağlayıcı bir düzenleyici çerçeve oluşturmak ve etkin bir şekilde uygulamakla yükümlü olduklarını belirtmiştir. İklim değişikliği ile mücadele amaç ve hedeflerine ulaşmak için gerekli araçlara ilişkin olarak ise devletlerin geniş bir takdir yetkisine sahip olduğuna karar vermiştir. Greenpeace Nordic kararı ile de fosil yakıt arama ruhsatlarının verilmesi sürecindeki usuli yükümlülükler ortaya konulmuştur. Çalışma uluslararası iklim yükümlülükleri çerçevesinde esasen siyasi ve gönüllü taahhütlerden oluşan yükümlülüklerin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından temel bir insan hakkı yükümlüğü olarak Avrupa İnsan hakları Sözleşmesi bağlamında yorumlanmasını ve bu bağlamda belirlenen devletin pozitif yükümlülüklerini analiz etmektedir.