Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde Roman Çocuklara Karşı Eğitim Alanında Ayrımcılık Meselesi: Elmazova ve Diğerleri v. Kuzey Makedonya Davası Örneği

Romanlar yaşadıkları ülkelerin toplumunda en dezavantajlı grup olarak çeşitli hak ihlalleri ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Kuzey Makedonya Cumhuriyeti’nde yaşayan Romanlar da bu hak ihlallerine maruz kalabilmektedirler. Kuzey Makedonya çok kültürlü, çok etnikli, çok dilli, çok dinli bir devlettir. Kuzey Makedonya Anayasası’na göre ülkede yaşayan her topluluğa mensup bireyler eşittirler. Kuzey Makedonya’da Makedonlar, Arnavutlar, Türkler, Sırplar, Romanlar, Boşnaklar ve çeşitli topluluklar yaşamaktadırlar. Romanlar diğer Avrupa ülkelerinde olduğu gibi Kuzey Makedonya’da kırılgan bir grubu oluşturmaktadır. Çalışmada Kuzey Makedonya’da yaşayan Roman kökenli Kuzey Makedonya vatandaşı olan çocukların eğitim alanında karşılaştıkları hak ihlallerinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) taşınmasıyla yaşanan gelişmeler incelenecektir. Söz konusu Elmazova ve Diğerleri v. Kuzey Makedonya davasında, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 14. maddesi ve Birinci Protokol’ün 2. maddesi uyarınca yaşadıkları ihlaller, sonuçları ve Roman toplumunun ve çocuklarının yaşadığı problemler ele alınacaktır. Çalışmada ayrımcılık yasağının içtihadi anlamda gelişiminde dolaylı ayrımcılık kavramının önemi vurgulanacak ve dolaylı ayrımcılığın eğitim alanındaki ayrımcılık bağlamındaki rolü incelenecektir. Makalede AİHM’in ayrımcılık yasağını yorumladığı içtihatlara yer verilerek, bu içtihatlar çerçevesinde Romanların yaşadığı eğitim alanındaki ayrımcılık meselesine odaklanılacaktır. Eğitim alanındaki ayrımcılık meselesinde Elmazova ve Diğerleri v. Kuzey Makedonya davasının nasıl konumlandığı değerlendirilmeye çalışılacaktır ve bu dava özelinde dolaylı ayrımcılık yasağının gerçek bir eşitlik toplumuna ulaşmadaki rolü vurgulanmaya gayret edilecektir.