Hızlı Değerlendirme Yöntemleri ve Makine Öğrenmesi Kullanılarak Binaların Sismik Performansının Tahmini: Elazığ ili Örneği

Bu çalışmanın amacı Elazığ ilindeki mevcut binaların sismik performans düzeylerinin hızlı ve veri odaklı yöntemlerle yüksek doğrulukta tahmin edilmesidir. Bu kapsamda Elazığ Merkez mahallelerinde yapılan saha çalışmaları kapsamında toplam 4200 adet bina incelenmiştir. Elde edilen bina verileri, Kanada Sismik Tarama Yöntemi ve Hindistan Hızlı Görsel Değerlendirme yöntemi kullanılarak her bina için performans puanları hesaplanmıştır. Elde edilen puanlar, yapıların potansiyel deprem riski açısından sınıflandırılmasında referans olarak kullanılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında, bu performans puanlarının yüksek doğrulukta tahmin edilmesi için XGBoost makine öğrenmesi modeli kullanılmıştır. Modelde girdi olarak sahadan alınan binaya ait kimlik bilgileri ve yapısal özellikler kullanılmıştır. Modelin hedef çıktısı olarak ise, bu yöntemlerle hesaplanan performans puanları belirlenmiştir. XGBoost modeli, doğruluk ve hata metrikleri açısından karşılaştırılarak performansları değerlendirilmiştir. Sonuçlar, uluslararası hızlı değerlendirme yöntemlerinin saha verileri ile desteklendiğinde etkili sonuçlar verdiğini ve makine öğrenmesi modelleriyle entegre edildiğinde bina performanslarının yüksek doğrulukla tahmin edilebildiğini ortaya koymaktadır. Bu yaklaşım, özellikle afet öncesi ve sonrası risk yönetimi ve müdahale planlaması süreçlerinde karar vericilere hızlı ve güvenilir bilgi sağlamayı amaçlamaktadır.