Antik Yunan’da Epistemolojik Kayma ve Oedipus Tyrannos’un Politik Semantiği

Bu makale, Sophokles'in Oedipus Tyrannos tragedyasını, Antik Yunan’da yaşanan köklü bir epistemolojik ve politik dönüşümün kritik bir yansıması olarak ele almaktadır. Dodds, Oedipus’un trajik kusurunu (hamartia) ahlaki bir kusur olarak değil, entelektüel bir hata, kimi şeyleri bilmeden yapma olarak tanımlamaktadır. Dodds’un açtığı çizgi ilerletilince Oedipus Tyrannos oyunu, sadece bireysel bir düşüş hikayesi olarak değil, aynı zamanda bilginin meşruiyet temelleri, üretimi ve dolaşımındaki tarihsel bir kırılmaya işaret eden bir metin olarak da belirmektedir. Bu kırılmayı üç ana eksende inceliyorum: Tiranlıktan demokrasiye geçiş; egemenlik terimlerindeki (anax, basileus, tyrannos) kaymalar ve anlam çatışmaları ve tanıklığın kutsalla özel bir ilişki konumundan uzaklaşarak sivil soruşturma biçimini alması. Oyun, arkaik-kahramanca bir bilgi-iktidar modelinin, Atina demokrasisinin çoksesli kamusal alanı karşısında çözülüşünü sahneleyen bir kavşak-metin olarak okunmaktadır