İbn Ebî Cum’a el-Hebtî’nin Vakıf ve İbtidâ Tercihlerinin Kaynağı Olarak İmam Nâfî´

Kuzey Afrika bölgesinde basılan mushaflardaki vakf işaretleri esas alınan İbn Ebî Cum’a el-Hebtî’nin (öl. 930/1523-1524) kıraatte İmam Nâfî´ye tâbî olması, vakf ve ibtidâ konusunda onun görüşlerinden etkilenmiş olabilme ihtimalini akıllara getirmektedir. İki âlimin vakflarına dair yapılmış müstakil araştırmalar olmakla birlikte mukayeseli bir çalışma yapılmamış olması konuyu özgün kılmaktadır. Çalışmada İmam Nâfî’nin vakf ve ibtidâ konusunda Hebtî’ye kaynak olabilme ihtimali değerlendirilmektedir. Konu İmam Nâfî’nin vakf ve ibtidâ eserlerinde zikredilen rivayetleri kapsamında ele alınmış, iki âlimin vakf/vasl tercihleri listelenmiş, ibtidâ edilen cümlelerin öncesi ile olan lafız bağının tespiti noktasında i´râbü’l-Kur’ân ve tefsir eserlerinden faydalanılarak cümlelerin i´rab durumu belirlenmiştir. Dilbilgisi ve vakf/ibtidâda güzel kabul edilen anlam vurguları açısından, ittifak ettikleri ve ihtilaf ettikleri vakflar olarak iki başlıkta incelenmiştir. Netice itibariyle Hebtî’nin ibtidâda yapılan anlam vurguları, zıt anlamlı ifadelerin arasında vakfetme gibi bazı hususlarda İmam Nâfî´ ile benzer seçimler yaptığı, özellikle istidrâk edatlarının öncesinde yaptığı vakflarda onu kaynak almış olmasının mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.