Kur’an’da Mahv ve İsbât Kavramlarının Artzamanlı Semantik Analizi: Dilsel Köken ve Tasavvuf Literatürü Bağlamında

Bu çalışma, مَحْو‎ (maḥv) ve إِثْبَات‎ (isbāt) kavramlarının anlam tarihini artzamanlı semantik bir perspektifle incelemektedir. Araştırmanın amacı, m-ḥ-v ve s-b-t köklerinin Kur’an öncesi Arapçada taşıdığı anlamları, Kur’an’daki bağlamsal kullanımlarını ve tasavvuf düşüncesindeki kavramsal dönüşümünü tespit etmektir. Yöntem olarak klasik Arap sözlükleri, Cahiliye şiiri, darb-ı meseller ve erken dönem dil verileri incelenmiş; ardından Kur’an’daki kavram kullanımları siyak-sibak bütünlüğünde analiz edilmiştir. Son aşamada, mahv ve isbât kavramlarının tasavvuf literatüründeki anlam genişlemeleri ele alınmıştır. Tasavvuf, bu kavramların tarihsel süreçte en belirgin semantik dönüşümlerini sergilediği alan olması nedeniyle tercih edilmiştir. Literatürde kavramları tarihsel ve bağlamsal açıdan birlikte ele alan kapsamlı bir çalışmanın bulunmaması, bu araştırmayı gerekli kılmıştır. Bulgular, kavramların Kur’an’da sözlük anlamlarını koruduğunu, ancak vahiy bağlamında yeni anlam katmanları kazandığını ve tasavvuf literatüründe metafizik bir anlam genişlemesine uğradığını göstermektedir.