Rodzicielskie postrzeganie własnej sprawczości w wychowaniu cyfrowym dzieci – analiza doświadczeń

Powszechna obecność technologii cyfrowych w życiu dzieci stawia rodziców przed nowymi wyzwaniami wychowawczymi, wymagając poczucia wpływu i skuteczności w kształtowaniu odpowiedzialnych postaw medialnych. Zrozumienie, jak postrzegają własną sprawczość, pozwala lepiej diagnozować ich potrzeby, bariery i strategie. Celem badań była rekonstrukcja obrazów postrzegania przez rodziców dzieci w wieku 9–11 lat własnej sprawczości w obszarze wychowania cyfrowego, rozumianej jako subiektywna ocena skuteczności w realizowaniu zadań wychowawczych w cyfrowym świecie dziecka. Badania przeprowadzono w strategii jakościowej, wykorzystując indywidualne wywiady pogłębione z osiemnastoma rodzicami. Zgromadzony materiał poddano jakościowej analizie tematycznej. Rodzice ujmują swoją sprawczość poprzez role kontrolera, przewodnika, towarzysza i „tego złego”. Sprawczość wzmacniają relacje z dzieckiem, konsekwencja i zachowanie równowagi online–offline, natomiast ograniczają ją brak wsparcia otoczenia, niskie kompetencje cyfrowe i zmęczenie odpowiedzialnością. Sprawczość rodzicielska w wychowaniu cyfrowym ma charakter relacyjny i dynamiczny, wynika z kompetencji, ale też zdolności funkcjonowania w złożonym środowisku cyfrowym. Wiąże się z napięciem między ochroną dziecka a poszanowaniem jego autonomii. Rodzice potrzebują nie tylko narzędzi technicznych, lecz także wsparcia w budowaniu relacji, edukacji medialnej i wspólnot wychowawczych ułatwiających konsekwentne działanie.