HUMANISTIC IDEAS IN MASHHUR ZHUSIP’S POETRY WITHIN MODERN PEDAGOGY AND CULTURE

The article analyzes the classification of works of Mashhur Zhusip Kopeev, a representative of Kazakh poetry of the second half of the XIX century, promoting humanistic ideas. It examines the themes raised and the secret of names that reveal the concept of each humanistic idea. The article explores the system and results of teaching these works in a higher educational institution. The aphorisms of Mashhur Zhusip emphasize values such as morality, justice, conscience, patience and charity. In modern pedagogical science, attention is given to the development of student competencies through the study of his works using modern digital technologies, effective teaching methods, and artificial intelligence platforms. The article compares the humanistic values reflected in the poetry of Mashhur Zhusip with contemporary pedagogical approaches, particularly focusing on the goals of spiritual and moral education. It highlights the continued relevance and practical significance of these values in today’s educational context. Furthermore, the author underscores the role of Mashhur Zhusip work in preserving traditional values within folk culture. His poetry is presented not only as a literary but also as a powerful tool for personal development, the revival of national culture, and the enrichment of the spiritual lives of young people. Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы қазақ поэзиясының өкілі Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің гуманистік идеяларды насихаттайтын шығармаларының жіктелуі, көтерген тақырыбы және әр гуманистік идея ұғымын ашатын атаулардың сыры, сондай-ақ осы шығармаларды жоғары оқу орнында оқыту жүйесі мен нәтижелері талданады. Мәшһүр Жүсіптің афоризмдері адамгершілік, әділеттілік, имандылық, ар-ождан, сабырлық, қайырымдылыққа үндейді. Қазіргі педагогика ғылымында заманауи цифрлық тенологиялар, тиімді әдістер, жасанды интеллект платформалары арқылы автор туындыларын оқыта отырып білімгерлерде қалыптасатын құзіреттілік нәтижелері қарастырылады. Мақалада Мәшһүр Жүсіп поэзиясындағы гуманистік құндылықтар қазіргі педагогикалық үдерістермен, әсіресе рухани- адамгершілік тәрбие беру мақсаттарымен салыстырылып, олардың өзектілігі мен қолданбалы маңызы қарастырылады. Сонымен қатар, автор халықтық мәдениеттегі дәстүрлі құндылықтарды сақтап қалуда Мәшһүр Жүсіптің шығармашылығының маңызын ерекше атап өтеді. Оның өлеңдері тек әдеби мұра ретінде ғана емес, сонымен қатар тұлға тәрбиелеудің, ұлттық мәдениетті жаңғыртудың, және жастардың рухани дүниесін байытудың тиімді құралы ретінде ұсынылады. В статье рассматривается классификация произведений казахского поэта второй половины XIX века Машхура Жусупа Копеева, направленных на пропаганду гуманистических идей. Анализируются тематическое многообразие его творчества, а также специфика терминов и понятий, раскрывающих содержание каждой гуманистической идеи. Особое внимание уделяется вопросам внедрения указанных произведений в систему высшего образования и анализу результатов их педагогического применения. Афоризмы Машхура Жусупа ориентированы на формирование таких нравственных категорий, как гуманизм, справедливость, духовность, совесть, терпение и милосердие. С позиции современной педагогической науки в статье рассматриваются возможности формирования ключевых компетенций студентов посредством изучения произведений автора с применением цифровых технологий, инновационных методик и платформ на основе искусственного интеллекта. Гуманистические ценности поэзии Машхура Жусупа соотносятся с актуальными педагогическими подходами, в особенности с целями духовно- нравственного воспитания, подчеркивается их значимость и практическая ценность в условиях современной образовательной среды. Автор акцентирует внимание на роли творчества Машхура Жусупа в сохранении традиционных ценностей национальной культуры. Его литературное наследие рассматривается не только как образец художественного текста, но и как эффективный инструмент воспитания личности, возрождения национальной идентичности и духовного обогащения молодежи.