‘Kurtarıcının Sonu’: Hollywood’tan Netflix’e Felaket Filmlerinde Amerikan Propagandasının Dönüşümü

Sinemanın ilk yıllarından itibaren pek çok devlet tarafından propaganda amacıyla kullanıldığı bilinmektedir. Amerika tüm dünyada sinema endüstrisini domine eden Hollywood aracılığıyla her dönemde kendi politik ve kültürel düşünce biçimlerini dolaşıma sokmayı başarmıştır. Özellikle doksanlı yıllardan itibaren ürettiği felaket filmlerinde Amerika’nın dünyanın kurtarıcısı olduğu söylemi sürekli tekrarlanmaktadır. Bununla birlikte, yakın geçmişte hayatımıza giren Amerika merkezli dijital platformların sektör lideri konumunda olan Netflix’in, Hollywood’un bu söylemi ile ters düşen felaket filmlerine imza attığı görülmektedir. Bu araştırma felaket temalı Hollywood ve Netflix filmlerini göstergebilim yöntemi ile inceleyerek bu anlatılardaki Amerikan propagandasının dönüşümünü ortaya koymayı amaçlar. Bu doğrultuda Hollywood filmleri Independence Day (1996), Armageddon (1998), Deep Impact (1998) ve The Day After Tomorrow (2004) ve Netflix yapımı Don’t Look Up (2021) ve Leave the World Behind (2023) filmleri analiz edilmiştir. Filmlerdeki karakterler, nesneler ve eylemler aracılığıyla gösterilenler ideolojik bağlamda değerlendirilmiştir. Hollywood yapımlarında küresel çapta yıkım yaratacak felaketler Amerika Devleti’nin teknolojik üstünlüğü, başkanın rasyonel tutumu ve donanımlı bilim insanlarının fedakarlıkları sayesinde engellenmektedir. Netflix yapımlarında ise Amerikan Hükümeti’nin kayıtsızlığı veya işlevsizliği nedeniyle felaketlerin önüne geçilemediği görülmektedir. Sonuç olarak, hemen her ülkeden kullanıcısı bulunan Netflix’in, Amerika’nın Hollywood aracılığıyla uzun yıllardır inşa ettiği ‘kurtarıcı ülke’ söylemini benimsemediği; hatta bu söylemin ‘atıl’ hale geldiğini dile getirmeyi tercih ettiği söylenebilir.