YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ

Çevre kirliliği konusu, ekonomik büyüme ile ilişkili olarak ele alındığında, ülkelerin gayri safi milli hasılası (GDP) ile çevresel etkiler arasındaki bağlantıları incelemek önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı kişi başına gelir, yenilenebilir enerji tüketimi, kentleşme ve finansal gelişmenin tüketime dayalı karbondioksit emisyonları (CCO₂) üzerindeki etkisini ve Çevresel Kuznets Eğrisi (EKC) hipotezinin varlığını 1990-2021 yılları arası için ASEAN-5 ülkeleri kapsamında incelemektir. Elde edilen panel veri analiz sonuçlarına göre serilerde kesit bağımlılığı ve heterojenlik ile karşılaşılmaktadır. Ayrıca panel eşbütünleşme testi sonucuna göre serilerin uzun dönemde birlikte hareket ettikleri sonucuna ulaşılmaktadır. Uzun dönem tahminci sonuçlarına göre yenilenebilir enerji tüketimi ve kentleşmede meydana gelen artışlar CCO₂ üzerinde azaltıcı bir etki yaratmaktadır. Ekonomik büyüme ve finansal gelişmede artış olması ise CCO₂ miktarını arttırıcı bir etki meydana getirmektedir. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre ise ASEAN-5 ülkeleri için EKC hipotezi doğrulanmaktadır. Ülkelerin ekonomik büyüme hedeflerine ulaşırken çevreyi korumak ve kirliliği azaltmak için yenilenebilir enerji kaynaklarına daha fazla yatırım yapmaları gerekmektedir. Finansal gelişmenin çevre dostu politikaları benimsemesi ve EKC hipotezi üzerinde çalışmalar yapılması, ekonomik büyüme ile çevre koruma arasındaki dengeyi sağlamak adına önemli adımlardır.