PARENTAL PERCEPTION OF CHILDHOOD VACCINATION: A QUALITATIVE STUDY

Abstract. The World Health Organization (WHO) and the Centers for Disease Control and Prevention (CDC) emphasize that the widespread implementation of vaccination against measles, diphtheria, poliomyelitis, and other infectious diseases significantly reduces morbidity and mortality rates. The aim of this study was to explore parental attitudes toward childhood vaccination and to identify key motivations and barriers influencing immunization decisions. Materials and methods. A qualitative study was conducted in Aktobe, Kazakhstan, between September and December 2024. Individual in-depth interviews were carried out with 15 parents of children aged 0–7 years who attended primary health care centers. A purposive sampling strategy was employed to include parents of fully vaccinated, partially vaccinated, and unvaccinated children. The interviews lasted between 15 and 30 minutes, were audio-recorded with participants’ consent, transcribed verbatim, and analyzed using the MAXQDA 2020 software. Results. Parents of fully vaccinated children perceived immunization as a socially significant measure for protecting health. Among partially vaccinated parents, a strategy of “selective responsibility” was observed—choosing vaccines based on individual risk assessment. For unvaccinated parents, the main barrier was personal or observed negative experiences related to vaccination, which fostered distrust toward the healthcare system and official information sources. Conclusions. To strengthen public confidence in vaccination, it is essential to ensure transparent communication about vaccine safety, composition, and quality control, as well as to develop targeted informational strategies that take into account parents’ varying levels of trust and motivation. Аннотация. Всемирная организация здравоохранения (ВОЗ) и Центры по контролю и профилактике заболеваний (CDC) подчёркивают, что широкое применение вакцинации против кори, дифтерии, полиомиелита и других инфекционных заболеваний значительно снижает уровень заболеваемости и смертности. Цель данного исследования заключалась в изучении отношения родителей к вакцинации детей и выявлении основных мотивов и барьеров, влияющих на принятие решений об иммунизации. Материалы и методы. Качественное исследование проведено в городе Актобе (Казахстан) в период с сентября по декабрь 2024 года. Проведены индивидуальные глубинные интервью с 15 родителями детей в возрасте от 0 до 7 лет, посещающими учреждения первичной медико-санитарной помощи. Применялся целенаправленный отбор респондентов, включавший родителей полностью, частично и невакцинированных детей. Интервью длились от 15 до 30 минут, записывались с согласия участников, транскрибировались дословно и анализировались с использованием программы MAXQDA 2020. Результаты. Родители полностью вакцинированных детей рассматривали иммунизацию как социально значимую меру защиты здоровья. Среди частично вакцинированных родителей наблюдалась стратегия «избирательной ответственности» — выбор вакцин на основе индивидуальной оценки риска. Для родителей невакцинированных детей основным барьером выступал личный или наблюдаемый негативный опыт, связанный с вакцинацией, формирующий недоверие к системе здравоохранения и официальным источникам информации. Выводы. Для повышения доверия к вакцинации необходимо обеспечить прозрачную коммуникацию о безопасности и контроле качества вакцин, а также разрабатывать адресные информационные стратегии с учётом уровня доверия и мотивации родителей. Түйін. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) мен Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары (CDC) қызылша, дифтерия, полиомиелит және басқа да жұқпалы ауруларға қарсы вакцинацияны кеңінен енгізу сырқаттанушылық пен өлім-жітім деңгейін едәуір төмендететінін атап өтеді. Осы зерттеудің мақсаты – ата-аналардың балаларды вакцинациялауға деген көзқарасын зерттеу және иммундау жөніндегі шешім қабылдауға әсер ететін негізгі уәждер мен кедергілерді айқындау. Материалдар мен әдістер. Сапалық зерттеу 2024 жылдың қыркүйек–желтоқсан айлары аралығында Ақтөбе қаласында (Қазақстан) жүргізілді. Алғашқы медициналық-санитарлық көмек ұйымдарына келетін 0–7 жас аралығындағы балалардың 15 ата-анасымен тереңдетілген жеке сұхбаттар өткізілді. Респонденттерді мақсатты іріктеу әдісі қолданылды, оған балалары толық, ішінара және мүлде егілмеген ата-аналар кірді. Сұхбаттар 15–30 минутқа созылды, қатысушылардың келісімімен жазылып, сөзбе-сөз транскрипцияланып, MAXQDA 2020 бағдарламасы арқылы талданды. Зерттеу Нәтижелері. Балалары толық егілген ата-аналар вакцинацияны денсаулықты қорғаудың әлеуметтік маңызы бар шара ретінде қабылдады. Ішінара егілген балалардыңата-аналары арасында «таңдамалы жауапкершілік» стратегиясы байқалды – әрбір екпе бойынша шешім жеке тәуекелді бағалау негізінде қабылданды. Ал егілмеген балалардың ата-аналары үшін негізгі кедергі – вакцинацияға байланысты жеке немесе бақылаған жағымсыз тәжірибе болды, бұл денсаулық сақтау жүйесіне және ресми ақпарат көздеріне сенімсіздік қалыптастырды. Қорытынды. Вакцинацияға деген сенімді арттыру үшін вакциналардың қауіпсіздігі мен сапасын бақылау жөнінде ашық және түсінікті ақпаратберу, сондай-ақ ата-аналардың сенім деңгейі мен уәжіне сәйкес нысаналы ақпараттық стратегияларды әзірлеу қажет.