ÇATALHÖYÜK MİMARİSİ’NİN SÜPREMATİST YAKLAŞIMLAR VE DEKONSTRÜKTİVİST KİŞİSEL SERAMİK UYGULAMALAR BAĞLAMINDA YENİDEN YORUMLANMASI

Bu çalışma Neolitik dönemin en önemli yerleşimlerinden biri olan Çatalhöyük’ün mimari düzenini, modern sanat akımlarından Süprematizm ve Dekonstrüktivizm bağlamında yeniden yorumlamayı amaçlamaktadır. Çatalhöyük, sokaksız bitişik nizamda inşa edilmiş yerleşim düzeni, modüler geometrik mimari plan anlayışıyla yalnızca arkeolojik bir yerleşim alanı değil, aynı zamanda soyut mekânsal düşüncenin erken bir örneği olarak değerlendirilebilecek nitelikler taşımaktadır. Bu bağlamda çalışma, Çatalhöyük mimarisinin Süprematist sanat anlayışıyla kurduğu biçimsel ve kavramsal paralellikleri ele alırken, aynı zamanda yerleşimin zamansal katmanlılığı, sürekli yıkım ve yeniden inşa döngüsü üzerinden Dekonstrüktivist bir okuma önermektedir.Kazimir Maleviç’in öncülüğünü yaptığı Süprematizm, sanatta nesnesizliğe, saf geometrik formlara ve düzen ilkesine dayalı bir soyutlama anlayışı sunarken; Dekonstrüktivizm, mimarlık ve sanatta yıkma-kurma, parçalara ayırma ve yeniden parçalara ayırma mantığının üzerine odaklanmaktadır. Bu iki yaklaşım, ilk bakışta zıt gibi görünse de Çatalhöyük mimarisinde bir arada okunabilecek sanatsal ifade biçimi sunmaktadır. Çalışmada, bu kuramsal çerçeve doğrultusunda örnekler verilmiş ve kişisel seramik uygulamaları yorumlanmıştır.Sonuç olarak bu makale, Çatalhöyük mimarisini modern sanat kuramları çerçevesinde yeniden ele alarak, seramik sanatının disiplinlerarası bir araştırma alanı olarak sahip olduğu kavramsal ve uygulamaya dönük potansiyeli görünür kılmayı; sanat, mimarlık ve arkeoloji ekseninde özgün ve bütüncül bir yorum geliştirmeyi amaçlamaktadır.