Yükseköğretimin Bölgesel Kalkınma Üzerindeki Etkisi: Düzey-2 Bölgesi Üzerine Bir Araştırma

Çalışmanın amacı Türkiye’de Düzey-2 bölgelerinde yükseköğretimin bölgesel kalkınma üzerindeki etkisini 2008-2023 dönemi için panel veri yöntemiyle araştırmaktır. Çalışmada yükseköğretimin bölgesel kalkınma üzerindeki etkisini analiz etmek için Model 1, Model 2 ve Model 3 olmak üzere üç ayrı model kurulmuştur. Bölgesel kalkınmayı temsilen bölgesel kişi başına GSYH bağımlı değişken, yükseköğretimi temsilen yüksekokul-fakülte mezun sayısı, yüksek lisans mezun sayısı ve doktora mezun sayısı bağımsız değişkenler olarak belirlenmiştir. Analizlerde sırasıyla yatay kesit bağımlılığı, panel birim kök testi, F, LR, LM ve Hausman testleri, Driscoll-Kraay model tahmini, panel Granger nedensellik analizleri yapılmıştır. Çalışmada yatay kesit bağımlılığın olduğu, tüm değişkenlerin düzey değerlerinde durağan olduğu, hem birim hem zaman etkilerinin olduğu bulunmuştur. Driscoll-Kraay tahmin sonuçlarına göre Model 1’de yüksekokul veya fakülte mezun sayısı, Model 2’de yüksek lisans mezun sayısı, Model 3’de doktora mezun sayısı değişkenleri %1 önem düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı olup bölgesel kalkınmayı pozitif yönde etkilemektedir. Panel Granger nedensellik testi sonuçlarına göre yüksekokul-fakülte mezun sayısı ve bölgesel kalkınma, doktora mezun sayısı ve bölgesel kalkınma arasında çift yönlü bir nedensellik varken, yüksek lisans mezun sayısından bölgesel kalkınmaya tek yönlü bir nedensellik vardır. Düzey-2 bölgelerinde yükseköğretimin bölgesel kalkınmayı artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.