Dowód elektroniczny w ogólnym postępowaniu administracyjnym w Polsce i w Ukrainie

Artykuł jest poświęcony procesowi cyfryzacji dowodzenia w postępowaniu administracyjnym Polski i Ukrainy. Głównym celem badawczym jest rekonstrukcja istoty dokumentu elektronicznego oraz komparatywna ocena jego mocy dowodowej w procesie ustalania stanu faktycznego. Wykorzystując metodę dogmatyczno-empiryczną i prawno-porównawczą, sformułowano dwie tezy badawcze: 1) efektywność ustalania stanu faktycznego przy użyciu dowodów elektronicznych zależy od systemowej interoperacyjności usług zaufania i standardów technicznych; 2) pełne wykorzystanie dowodów elektronicznych jest determinowane poziomem kompetencji cyfrowych organów i stron, co może stanowić barierę w realizacji zasady dostępności cyfrowej organów administracji. Rozważania potwierdzają postawione tezy, dowodząc, że – mimo zasady równej mocy dowodowej – realizacja standardu dowodu elektronicznego może napotykać na bariery technologiczne i kompetencyjne. Ponadto prowadzą do wniosku, że system ukraiński wykazuje większą dynamikę w kierunku automatyzacji postępowania. W konkluzji, w odpowiedzi na postawione tezy sformułowano postulaty harmonizacji standardów międzynarodowych niezbędne dla wzajemnego uznawania dowodów w dobie integracji Ukrainy z UE, wskazano konieczność zastępowania tradycyjnej formy pisemnej trwałym nośnikiem elektronicznym oraz potrzebę systemowego wsparcia kompetencji cyfrowych pracowników organów administracji.