Przebieg prac nad projektami rozporządzeń zmieniających rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (2024–2025)

Niniejsze opracowanie koncentruje się na przebiegu prac nad projektami rozporządzeń, wydanych przez Ministra Edukacji dnia 26 lipca 2024 r. oraz 17 stycznia 2025 r., w celu zmiany rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizacji nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Celem analiz jest odpowiedź na pytania o przyczyny konfrontacyjnego stanowiska zajętego w tej sprawie przez przedstawicieli ministerstwa – z jednej strony, i reprezentantów kościołów i innych związków wyznaniowych – z drugiej. O ile bowiem poza dyskusją pozostaje fakt nieosiągnięcia pomiędzy nimi jakiegokolwiek porozumienia, o tyle winą za ten stan rzeczy obarczane bywają obie strony. Obok twierdzeń o rażącym niedopełnieniu obowiązków przez przedstawicieli resortu edukacji formułowane są zarzuty o brak woli współpracy i dialogu po stronie kościelnej. Przeprowadzona analiza dostępnej dokumentacji, zgromadzonej przede wszystkim na stronach Rządowego Centrum Legislacji, prowadzi do wniosku, że przedstawiciele ministerstwa od początku odrzucali potrzebę poszukiwania konsensusu z władzami kościołów i innych związków wyznaniowych, sprowadzając określony w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wymóg działania „w porozumieniu” z nimi wyłącznie do obowiązku „zebrania informacji i wymiany poglądów o stanowiskach wszystkich kościołów i związków wyznaniowych zainteresowanych nauczaniem religii w szkołach publicznych”. W tej sytuacji nie może dziwić, że reprezentanci wspólnot religijnych koncentrowali się na krytyce ministerialnych projektów oraz kwestiach proceduralnych. Jednak zarzucanie im braku woli dialogu nie znajduje potwierdzenia w zajmowanych przez nich stanowiskach.