SİYASİ MİZAHIN SÜLEYMAN DEMİREL KARİKATÜRLERİ ÜZERİNDEN YENİDEN MÜZEDE TEMSİLİ

Süleyman Demirel, 40 yıllık siyasi hayatında merkez sağ siyasete liderlik etmiştir. Türkiye’nin demokratikleşme sürecinde inişli çıkışlı siyasi hayatında birçok olaya şahit olan Demirel 1993 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin 9. Cumhurbaşkanı seçilerek 2000 yılına kadar bu görevini sürdürüştür. Demirel, bu süreçte iletişim dinamiklerini ustaca kullanmıştır. Kendine özel bir siyasal iletişim pratiği ortaya koyan Demirel’in en önemli siyasal iletişim becerileri sempatik tavırları, mizahi ve uzlaşmacı üslubu, halk diliyle samimi konuşması ve hoşgörülü tavrı olmuştur. Bu özellikleriye karikatür çizerlerinin dikkatini çeken Demirel’in politik kimliğinin ayrılmaz parçası olan fötr şapkası karikatüristler tarafından sıklıkla kullanılmıştır. Bu çalışmada siyasal iletişim çerçevesinde Demirel’in karikatürler aracılığıyla kamuoyu ile kurduğu iletişim tarzı incelenecektir. Çalışmada yöntem olarak betimsel nitel içerik analizi benimsenmiştir. Araştırmanın örneklemini Süleyman Demirel Demokrasi ve Kalkınma Müzesi’nde sergilenen ve müze kataloğunda yer alan karikatürler oluşturmaktadır. Amaçlı örnekleme ile seçilen karikatürler bizzat Demirel tarafından seçilerek müzeye konuşmuştur. Araştırma bulgularında ulaşılan sonuca göre Demirel’in siyasal iletişim stratejisinde halkın gündelik diliyle kurduğu samimi ve doğrudan iletişim karikatürlere yansımıştır. Demirel’in kriz dönemlerinde taraflar arasından kurduğu rasyonel ve uzlaştırıcı üslup, tavrı ve tarzı ile Türkiye’de siyasal iletişime farklı anlayış getirmiştir. Demirel’in çizlen karikatürleri aracılığyla kendinden sonraki liderlerin iletişim stratejilerine model oluşturduğu söylenebilir.