Güneydoğu Anadolu Bölgesi Pamuk Ekosisteminde Nabis spp. (Hemiptera: Nabidae) Popülasyon Dinamiklerinin Belirlenmesi

Pamuk, özellikle tekstil ve endüstriyel alanlarda geniş kullanım imkânı sunan stratejik bir tarım ürünüdür. Ancak pamuk bitkisinde verim ve kalite kayıplarına neden olabilen çok sayıda zararlı böcek türü bulunmaktadır. Bu zararlılarla mücadelede kullanılan kimyasal bitki koruma ürünleri ise yalnızca çevre ve insan sağlığı açısından risk taşımakla kalmayıp, ekosistemde zararlıları baskılayan doğal düşmanları da olumsuz etkileyebilmektedir. Pamuk agro ekosisteminde yayılış gösteren ve farklı zararlı türlerle beslenebilen Nabis spp. (Hemiptera: Nabidae) bu açıdan önemli predatörler arasında yer almaktadır. Bu çalışma kapsamında, Diyarbakır, Şanlıurfa ve Mardin illerinde pamuk yetiştirilen alanlarda Nabis türlerinin popülasyon seyrini belirlemek amacıyla, iki haftada bir düzenli arazi kontrolleri yapılmıştır. 2021–2024 yıllarını kapsayan gözlemler sonucunda, birey sayılarının sezonun erken dönemlerinde ve özellikle temmuz–ağustos aylarında nispeten artış gösterdiği, ancak genel popülasyon yoğunluğunun çeşitli çevresel ve uygulamaya bağlı faktörler nedeniyle düşük seyrettiği ortaya konulmuştur. Dört yıllık değerlendirme sonucunda; 2021 yılında Nabis spp. birey sayısı en yüksek ortalama değeri 2.50 ile Derik ilçesinde olurken, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında sırasıyla 2.80, 3.83 ve 4.63 ortalama değeri ile Çınar ilçesinde görülmüştür. Çalışmada en düşük ortalama değer 0.38 ile 2021 yılında Kızıltepe’de olmuştur. Örnekleme verilerinin toplam birey sayılarıyla ilişkilendirilmesi sonucunda, çalışma alanlarındaki Nabis spp. popülasyonlarının genel olarak düşük düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır.