Search for a command to run...
Bu çalışma, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarında yeterlilik fiilinin (–Abil) sunumunu incelemekte ve "biçim–anlam–kullanım" (form–meaning–use) modeline dayalı pedagojik bir öneri sunmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Bu kapsamda; Gazi Üniversitesi Yabancılar İçin Türkçe A2, Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe A1–A2, Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Türkçe A2 ve Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti A2 ders kitapları incelenmiştir. Bulgular, yeterlilik fiilinin tüm kitaplarda A2 düzeyinde sunulduğunu; ancak biçimsel açıklamalar, bağlamsal örnekler ve işlevsel anlam çeşitliliği (olasılık, izin, rica vb.) bakımından sunumun yetersiz olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca yeterlilik ekinin kullanım sıklığının gelecek zaman (–AcAk) ve gereklilik (–mAlI) eklerine kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak yeterlilik fiilinin sadece biçimsel değil, anlamsal ve işlevsel boyutlarını da kapsayan iletişimsel bir öğretim tasarımı önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, yeterlilik fiili, biçim-anlam-kullanım, ders kitabı analizi, iletişimsel dilbilgisi. Abstract This study examines the representation of the ability verb (–Abil) in textbooks used in teaching Turkish as a foreign language (TFL) and provides a pedagogical proposal based on the "form–meaning–use" model. Document analysis, a qualitative research method, was employed in the study. In this context, the following textbooks were analyzed: Gazi University Turkish for Foreigners A2, Yeni Hitit Turkish for Foreigners A1–A2, Yeni İstanbul Turkish for International Students A2, and Yedi İklim Turkish Teaching Set A2. The findings revealed that while the ability verb is included at the A2 level in all textbooks, its presentation is insufficient in terms of formal explanations, contextual examples, and functional semantic diversity (possibility, permission, request, etc.). Furthermore, it was determined that the frequency of use of the ability suffix is higher compared to the future tense (–AcAk) and necessity (–mAlI) suffixes. Consequently, a communicative instructional design that encompasses not only the formal but also the semantic and functional dimensions of the ability verb is proposed. Keywords: Teaching Turkish as a foreign language, ability verb, form-meaning-use, textbook analysis, communicative grammar.