Seküler Bedenin İnşası: Erken Cumhuriyet Dönemi Gazete Reklamlarında Tüketim ve Gündelik Hayat (1930-1940)

Bu çalışmada 1930-1940 yılları arasında yayınlanan gazete reklamları incelenmiştir. Çalışmanın amacı döneme ilişkin reklamların türünü ve içeriğini incelemek; reklam görsellerine, metinlerine yansıyan beden inşasına ilişkin betimleyici düzeyde tespitlerde bulunmak ve genel hatlarıyla reklamların gündelik yaşam, tüketim kültürü üzerine etkisini incelemektir. Bu doğrultuda, reklamların görsel ve metinsel boyutlarını analiz etmeyi amaçlayan nitel araştırma yöntemi kullanılmış; böylece Cumhuriyet yönetiminin yeni politikalarla modern bedenler inşa ederek modern bir toplum oluşturma çabaları ortaya konulmuştur. Bu bağlamda araştırmanın bulgularına göre cumhuriyet yönetimi yeni politikalarla modern bedenler inşa ederek, bir modern toplum oluşturmaya çalışmıştır. Reklamlara yansıyan, seküler beden imajıdır. İkinci bulgu kadın ve erkek bedeninin ticarileşmesidir. Kişisel bakım, makyaj, kozmetik gibi tüketim ürünleriyle seküler ve modern bir beden inşa edildiği görülmüştür. Üçüncüsü kadınları, kamusal hayata “modern bedenle” katılımını teşvik eden reklamların varlığı söz konusudur. Dördüncüsü modern, seküler içerikte moda üzerinden erkekler için modern bir kadın imajı sunulduğu tespit edilmiştir. Erkek bedenlerinin kadınlar için fiziksel olarak güçlü ve bedensel olarak çekicilik değerleri üzerinden inşa edildiği ve ötekine sunulduğu söylenebilir. Alkol gibi tüketim alışkanlıklarının da modern beden imajı üzerinden kurgulandığı anlaşılmaktadır. Lokanta, gazino, meyhane ve balo salonları gibi eğlence mekânları, kadın ve erkeğin birlikte katıldığı yeni bir sosyal yaşam alanının simgesel mekânları olarak sunulmakta; aynı zamanda bu alanlar kamusal desteğin etkisiyle ortak sosyal yaşamın öğrenildiği ve inşa edildiği birer *sosyalizasyon ortamı hâline gelmektedir. Bu bağlamda balo salonları ve restoranlar, seküler ve “açık” kadın beden imajının toplumsallaştırıldığı mekânlar olarak ön plana çıkmakta; gündelik yaşamda dinsel pratiklerin yerine seküler nitelikteki pratiklerin yerleşmeye başladığı görülmektedir.