PĘKNIĘCIA SENSU. KRYTYCZNA PRACA Z AI W EDUKACJI ARTYSTYCZNEJ. Przewodnik metodyczny do warsztatu oparty na pilotażu zrealizowanym w ramach projektu CAPHE

Niniejszy przewodnik metodyczny porządkuje założenia pedagogiczne, artystyczne i metodologiczne wypracowane podczas pilotażowej realizacji warsztatu „Pęknięcia sensu. Wideopoezja w epoce AI”. Warsztat został opracowany przez kolektyw badawczo-artystyczny VECT-AI (Virtually Embodied Critical Thinking – AI ) w ramach projektu CAPHE (Communities and Artistic Participation in Hybrid Environments) i proponuje nowatorskie podejście do kształtowania myślenia krytycznego (CT) w warunkach współdzielenia procesów poznawczych z algorytmami sztucznej inteligencji. Zamiast dążyć do technologicznej perfekcji, metodyka warsztatów opiera się na „dydaktyce błędu” oraz koncepcji produktywnej porażki (Productive Failure). Proces twórczy celowo budowany jest wokół usterki i niedoskonałości: uczestnicy wykonują wadliwe skany 3D fizycznych obiektów, a następnie zlecają ich interpretację dużym modelom językowym (LLM). Kluczowa zasada warsztatu zakłada, że wygenerowanych błędów i halucynacji AI nie należy poprawiać, lecz analizować i twórczo wzmacniać. Uczestnicy obserwują, jak algorytm maskuje braki danych i autorytatywnie „domyka sens”, co pozwala na demaskowanie technologicznej iluzji rozumienia oraz budowanie odporności poznawczej na gładki język maszyn. Zebrane w ten sposób „pęknięcia” obrazu i tekstu stają się materiałem do stworzenia nielinearnego wideopoematu, w którym – zgodnie z koncepcją Toma Konyvesa – obraz, tekst i dźwięk nie ilustrują się nawzajem, lecz tworzą niezależne, wielowymiarowe przestrzenie znaczeniowe. Warsztat łączy pracę hybrydową (od działań z aplikacjami po performatywny montaż wspólnego dzieła) z głęboką metarefleksją, przesuwając ciężar edukacji z dążenia do idealnego rezultatu na krytyczną analizę samego procesu twórczego z użyciem AI.